Trong các công việc làm việc trên cao như xây dựng, bảo trì nhà xưởng, điện lực, cơ khí hay lắp đặt thiết bị, dây chống rơi (lifeline, lanyard) và dây đai an toàn (harness) là những thiết bị bắt buộc để bảo vệ người lao động khỏi nguy cơ ngã cao – một trong những tai nạn lao động nghiêm trọng nhất.

Tuy nhiên, dù được trang bị, nhiều doanh nghiệp vẫn sử dụng sai cách, chọn sai chủng loại, hoặc bỏ sót các yếu tố quan trọng, dẫn đến thiết bị không phát huy hiệu quả bảo hộ.

Bài viết dưới đây giúp doanh nghiệp hiểu rõ những sai sót thường gặp, cách khắc phục và hướng dẫn chọn thiết bị chuẩn an toàn quốc tế.

1. Hiểu đúng về dây chống rơi & dây đai an toàn

• Dây đai an toàn (Safety Harness)

Là thiết bị đeo toàn thân, kết nối người lao động với điểm neo, giúp phân tán lực khi ngã và giảm chấn thương.
Tiêu chuẩn phổ biến: EN 361, EN 358, ANSI Z359.

• Dây chống rơi (Lanyard / Fall Arrest)

Là dây nối giữa dây đai và điểm neo, có thể đi kèm bộ giảm sốc (shock absorber) hoặc cơ cấu hạ thấp tốc độ rơi.
Tiêu chuẩn phổ biến: EN 354, EN 355.

2. Những sai sót mà doanh nghiệp thường bỏ sót

❌ 1. Chọn dây đai không phù hợp với tính chất công việc

Nhiều doanh nghiệp dùng một loại dây đai cho mọi công việc, dẫn đến rủi ro cao.

Ví dụ:

• Công việc leo trụ điện cần dây đai có đai bụng hỗ trợ vị trí làm việc (EN 358).

• Công việc chống rơi cần full body harness đạt chuẩn EN 361.

• Công việc hạn chế không gian cần harness có điểm treo D-ring phía trước.

👉 Giải pháp: Phân loại vị trí công việc → chọn đúng loại harness theo chức năng.

❌ 2. Không sử dụng dây chống rơi có bộ giảm sốc

Nhiều doanh nghiệp sử dụng dây nối thông thường, không có shock absorber, khiến lực rơi tác động lên cơ thể vượt mức an toàn, gây chấn thương nặng khi xảy ra sự cố.

👉 Giải pháp:
Luôn chọn dây chống rơi có bộ giảm sốc đạt chuẩn EN 355 hoặc loại chống rơi tự rút (SRL – EN 360).

❌ 3. Điểm neo không đạt chuẩn hoặc chọn sai vị trí

Điểm neo (anchor point) chính là “hệ thống phanh” khi xảy ra sự cố. Nhiều doanh nghiệp:

• Chọn điểm neo yếu

• Neo vào đường ống, lan can mỏng

• Không có chứng nhận tải trọng

• Chọn vị trí neo dưới hông → tăng chiều cao rơi nguy hiểm

👉 Giải pháp:

• Điểm neo phải chịu được ≥ 15kN theo EN 795.

• Ưu tiên điểm neo trên cao, thẳng hàng với phần lưng người dùng.

• Sử dụng anchor line / dây cáp / rail chống rơi cho khu vực dài.

❌ 4. Không kiểm tra khoảng rơi tự do (Free Fall Distance)

Đây là lý do phổ biến khiến người dùng va đập xuống nền dù đã đeo dây đai.

Doanh nghiệp thường quên tính:

• Chiều dài dây

• Khoảng giãn của bộ giảm sốc

• Chiều cao người dùng

• Khoảng dự phòng an toàn 1m

👉 Công thức chuẩn:
Khoảng rơi cần thiết = chiều dài dây + độ giãn nở + chiều cao người + 1m dự phòng

Nếu không đủ khoảng trống → phải dùng dây chống rơi tự rút SRL.

❌ 5. Không kiểm định hoặc thay thế định kỳ

Nhiều doanh nghiệp chỉ kiểm tra bằng mắt hoặc sử dụng nhiều năm liên tục mà không đánh giá chất lượng.

Rủi ro:

• Sờn dây

• Lão hóa vật liệu

• Gãy móc

• Hỏng chỉ may

👉 Giải pháp:

• Kiểm tra trước mỗi ca làm việc

• Kiểm định định kỳ 6–12 tháng theo quy định

• Khi dây từng chịu lực rơi → bắt buộc thay mới

3. Cần chọn loại dây đai & dây chống rơi nào?

✔ Full Body Harness (EN 361)

Phù hợp nhất cho mọi công việc chống rơi, phân tán lực đều lên vai – đùi – ngực.

✔ Dây chống rơi có giảm sốc (EN 355)

Dành cho công nhân leo cao, làm việc trên giàn giáo, khung thép.

✔ Thiết bị chống rơi tự rút (SRL – EN 360)

Phù hợp cho môi trường có nhiều vật cản hoặc không gian hẹp.
Ưu điểm: giảm tối đa khoảng rơi.

✔ Dây định vị (Work Positioning – EN 358)

Dùng để giữ vị trí làm việc, không thay thế dây chống rơi.

4. Tiêu chí chọn mua thiết bị

• Đạt tiêu chuẩn an toàn quốc tế

EN, ANSI, TCVN, ISO – chứng chỉ rõ ràng.

• Linh kiện chất lượng

• Móc thép hợp kim

• Sợi polyester hoặc nylon độ bền cao

• Khóa điều chỉnh chắc chắn

• Phù hợp with môi trường làm việc

• Làm trên giàn giáo

• Lên xuống silo

• Làm việc trên mái

• Trong không gian hạn chế

• Có tài liệu hướng dẫn và chứng nhận kiểm định

• Có thể đào tạo sử dụng đi kèm

Vì thiết bị tốt nhưng dùng sai vẫn gây nguy hiểm.

Dây chống rơi và dây đai an toàn là trang bị bắt buộc trong mọi ngành công nghiệp có yếu tố làm việc trên cao. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn bỏ sót các yếu tố quan trọng như chọn sai loại thiết bị, neo không đạt chuẩn hoặc không kiểm tra định kỳ.

Việc đầu tư đúng chuẩn không chỉ giúp ngăn ngừa tai nạn, mà còn giúp doanh nghiệp:

• Giảm chi phí bồi thường

• Tăng tuân thủ an toàn

• Nâng cao hình ảnh chuyên nghiệp

• Đảm bảo sức khỏe cho người lao động