Hồ quang điện (Arc Flash) là một trong những sự cố nguy hiểm nhất trong môi trường làm việc liên quan đến điện. Sự bùng phát của tia hồ quang có thể tạo ra nhiệt độ lên đến 19.000°C, đủ để gây bỏng nặng chỉ trong tích tắc, làm hỏng thiết bị và đe dọa tính mạng người lao động.
Vì vậy, quần áo bảo hộ chống hồ quang điện trở thành trang bị bắt buộc cho các doanh nghiệp làm việc trong môi trường điện áp trung và cao thế. Tuy nhiên không phải doanh nghiệp nào cũng hiểu rõ ai cần sử dụng, khi nào cần sử dụng, và cách lựa chọn đúng tiêu chuẩn bảo hộ.
1. Hồ quang điện là gì và nguy hiểm như thế nào?
Hồ quang điện (Arc Flash) là hiện tượng phóng điện qua không khí giữa hai điểm có điện áp cao, tạo ra:
-
Nhiệt độ cực cao
-
Áp suất nổ mạnh
-
Bức xạ UV/IR
-
Kim loại nóng chảy bắn ra
-
Sóng xung kích
Sự cố xảy ra khi:
-
Chạm chập
-
Rơi vật dẫn vào thiết bị điện
-
Cách điện hỏng
-
Thao tác sai kỹ thuật
Người lao động trong khu vực xảy ra hồ quang điện có thể bị bỏng nặng ngay lập tức, kể cả khi không chạm trực tiếp vào nguồn điện.
2. Ai cần sử dụng quần áo bảo hộ chống hồ quang điện?
Quần áo Arc Flash được thiết kế dành cho những vị trí công việc tiếp xúc hoặc có nguy cơ tiếp xúc với sự cố điện, đặc biệt trong môi trường điện áp cao.
✔ Nhân viên vận hành & bảo trì điện
-
Nhà máy công nghiệp
-
Nhà máy xi măng, thép
-
Trạm điện, trạm biến áp
✔ Kỹ sư điện & đội thi công điện công nghiệp
✔ Công nhân làm việc với tủ điện, tủ điều khiển
✔ Nhân viên bảo trì hệ thống năng lượng (điện mặt trời, điện gió)
✔ Nhân viên làm việc ở khu vực có phân phối điện trung thế 6–35kV
✔ Đội ứng cứu sự cố điện – bảo trì khẩn cấp
Nếu doanh nghiệp bạn có nhân sự nằm trong nhóm trên, trang bị Arc Flash là bắt buộc theo tiêu chuẩn quốc tế.
3. Khi nào cần sử dụng quần áo chống hồ quang điện?
✔ Khi làm việc hoặc đứng gần khu vực có tủ điện đang vận hành
Ngay cả thao tác mở tủ cũng có thể tạo nguy cơ phóng hồ quang.
✔ Khi thực hiện bảo trì, đấu nối, đo kiểm điện trung và cao thế
✔ Khi làm việc trong môi trường có khả năng phát sinh ngắn mạch
✔ Khi tham gia sửa chữa sự cố điện khẩn cấp
✔ Khi làm việc trong khu vực yêu cầu PPE Category (PPE CAT) theo NFPA 70E
Các công việc càng gần nguồn điện năng lượng cao → mức độ bảo hộ càng phải cao.
4. Tiêu chuẩn quan trọng của quần áo chống hồ quang điện
Một bộ quần áo Arc Flash chất lượng phải đạt tối thiểu một hoặc nhiều tiêu chuẩn sau:
⭐ NFPA 70E (Mỹ) – Quy định cấp độ bảo vệ
Phân loại PPE Category theo mức năng lượng sự cố (Incident Energy):
-
CAT 1: 4 cal/cm²
-
CAT 2: 8 cal/cm²
-
CAT 3: 25 cal/cm²
-
CAT 4: 40 cal/cm²
⭐ ASTM F1506 – Vải chống cháy hồ quang
Xác định khả năng chịu nhiệt, không cháy lan, không chảy nhỏ giọt.
⭐ IEC 61482-2 – Chuẩn châu Âu về hồ quang điện
Gồm 2 phép thử:
-
IEC 61482-1-1 (Open Arc Test – ATPV/EBT)
-
IEC 61482-1-2 (Box Test – Class 1 & 2)
⭐ Vải FR (Flame Resistant) chuẩn quốc tế
Vải chống cháy phải:
-
Không bắt lửa
-
Không duy trì cháy
-
Không nóng chảy khi gặp nhiệt độ cao
5. Tiêu chí chọn quần áo bảo hộ chống hồ quang điện
1. Chọn đúng mức bảo vệ (cal/cm²)
Mức bảo vệ phải tương ứng nguy cơ thực tế:
-
Tủ điện nhỏ → CAT 1–2
-
Trung thế → CAT 2–3
-
Cao thế hoặc sự cố nguy cơ cao → CAT 4
2. Chất liệu vải chống cháy chuẩn
Ưu tiên:
-
Vải aramid (Nomex, Kevlar)
-
Vải FR cotton pha modacrylic
-
Vải chống cháy không tẩm hóa chất (không giảm chất lượng theo thời gian)
3. Thiết kế bảo vệ toàn diện
-
Áo dài tay
-
Quần dài
-
Tăng cường lớp bảo vệ vùng cổ, tay, ngực
-
Mặc vừa vặn, không quá bó sát
-
Dễ cử động khi làm việc
4. Trang bị bảo hộ đi kèm
Một bộ Arc Flash hoàn chỉnh cần thêm:
-
Mũ chống hồ quang (Arc Flash Hood)
-
Găng tay chống điện
-
Kính hoặc mặt nạ chống hồ quang
-
Giày chống điện
-
Bộ suit Arc Flash 12–40 cal/cm² (tùy yêu cầu)
5. Nguồn gốc rõ ràng – chứng chỉ đầy đủ
Doanh nghiệp nên yêu cầu:
-
CO, CQ
-
Kết quả test ASTM/IEC
-
Catalog và hướng dẫn sử dụng
-
Tư vấn PPE Category phù hợp
6. Sai lầm phổ biến của doanh nghiệp khi trang bị Arc Flash
❌ Chỉ mua quần áo FR thông thường mà không đạt chuẩn hồ quang
→ Không đủ năng lượng bảo vệ trong sự cố.
❌ Không kiểm tra cal/cm² phù hợp mức độ nguy hiểm
→ Dễ dẫn đến bỏng nặng nếu quá thấp.
❌ Chọn sản phẩm giá rẻ, không chứng chỉ
→ Nguy hiểm tính mạng người lao động.
❌ Không đào tạo cách mặc đúng và phối hợp PPE
→ Giảm 40–60% hiệu quả bảo vệ.
❌ Không kiểm tra định kỳ, thay thế khi có hư hỏng
→ Vải bị hỏng → giảm khả năng chống cháy.
Quần áo bảo hộ chống hồ quang điện là trang bị an toàn bắt buộc cho doanh nghiệp vận hành hệ thống điện trung – cao thế. Để bảo vệ người lao động tối đa, doanh nghiệp cần:
-
Hiểu rõ đối tượng cần sử dụng
-
Biết khi nào bắt buộc mặc
-
Lựa chọn đúng tiêu chuẩn và mức bảo vệ
-
Đào tạo nhân viên sử dụng đúng cách
-
Lựa chọn nhà cung cấp uy tín, có chứng nhận đầy đủ
