Làm việc trên cao luôn là nhóm rủi ro mà tôi quan tâm nhất mỗi khi đi khảo sát công trình. Chỉ cần trượt chân một nhịp, bước hụt một bậc thang, mọi thứ có thể thay đổi rất nhanh. Và khác với những tai nạn nhẹ dưới mặt đất, sự cố trên cao hiếm khi “nhẹ”.

Vì vậy, PPE cho làm việc trên cao không phải chuyện hình thức. Nó là thứ giữ người lao động lại khi mọi thứ bên dưới đã… không còn ở đó nữa.

Dây đai an toàn toàn thân – đừng dùng loại nửa vời

Nếu phải chọn một thiết bị quan trọng nhất khi làm trên cao, tôi sẽ nói ngay: dây đai an toàn toàn thân.

Loại đai quàng qua hông từng được dùng nhiều năm trước giờ không còn phù hợp với tiêu chuẩn an toàn hiện đại. Khi xảy ra rơi ngã, lực dồn vào phần eo có thể gây chấn thương nghiêm trọng. Đai toàn thân giúp phân tán lực đều hơn, giảm nguy cơ tổn thương.

Nhưng chỉ có đai thôi thì chưa đủ.

Dây chống rơi và bộ giảm chấn

Nhiều người nhầm lẫn giữa dây buộc thông thường và dây chống rơi chuyên dụng. Dây chống rơi phải có bộ giảm chấn để hấp thụ lực khi có sự cố.

Nếu không có bộ phận này, lực giật khi rơi có thể gây tổn thương cho cột sống hoặc các cơ quan nội tạng, dù người lao động không chạm đất.

Đây là chi tiết nhỏ nhưng cực kỳ quan trọng. Tôi đã thấy không ít trường hợp “có dây nhưng không đúng dây”.

Điểm neo – thứ hay bị xem nhẹ

Trang bị đầy đủ đai và dây nhưng móc vào lan can tạm bợ hoặc cấu kiện không đủ chịu lực thì gần như vô nghĩa.

Điểm neo phải chắc chắn, được thiết kế để chịu tải theo đúng yêu cầu kỹ thuật. Nếu không có điểm neo đạt chuẩn, cần lắp đặt hệ thống neo tạm thời hoặc đường dây sinh mệnh (lifeline).

PPE chỉ phát huy tác dụng khi toàn bộ hệ thống làm việc cùng nhau.

Mũ bảo hộ có quai cố định

Nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng khi làm việc trên cao, mũ bảo hộ cần có quai cài chắc chắn. Không ai muốn mũ rơi xuống trước khi người rơi.

Ngoài việc bảo vệ đầu khỏi va đập, mũ còn giúp giảm chấn thương nếu có sự cố xảy ra trong quá trình rơi hoặc va chạm vào kết cấu.

Giày chống trượt – yếu tố tưởng nhỏ mà không nhỏ

Nhiều vụ trượt ngã bắt đầu từ một bề mặt ẩm, bụi hoặc có dầu mỡ. Một đôi giày có đế chống trượt tốt đôi khi giúp tránh được cả chuỗi sự cố phía sau.

Giày không phù hợp, đế mòn hoặc trơn có thể biến một bước đi bình thường thành một cú trượt nguy hiểm.

Đào tạo quan trọng không kém thiết bị

Có đầy đủ PPE nhưng không biết cách sử dụng thì cũng như không. Người lao động cần được hướng dẫn cách mặc đai đúng cách, kiểm tra móc nối, xác định điểm neo và xử lý tình huống khẩn cấp.

Tôi từng gặp trường hợp dây đai được đeo sai vị trí, lỏng lẻo, chỉ cần một cú giật mạnh là có thể tuột khỏi cơ thể.

Làm việc trên cao không có chỗ cho chủ quan

Trong nhiều năm làm nghề, tôi nhận ra một điều: tai nạn trên cao thường xảy ra khi người ta nghĩ “chỉ làm một chút thôi”. Chính những công việc ngắn, làm tạm, làm vội lại dễ bị bỏ qua bước trang bị đầy đủ PPE.

Trang bị đúng cho làm việc trên cao không phải để đối phó quy định. Nó là cách duy nhất để giảm thiểu hậu quả khi điều không mong muốn xảy ra.

An toàn trên cao không bao giờ là chuyện may mắn. Nó là kết quả của chuẩn bị kỹ lưỡng, từ thiết bị cho đến ý thức của người sử dụng.